AMATÖR RAKI YAPIMI

 

EVDE RAKI YAPIMI HAKKINDA HERSEY

içkideki aşırı vergiler içkiyle hergün yada arada bulusanların canını çok

yakıyor.Düşünün ki firmalar için 2 YTL bile maliyeti olmayan rakıya (2006 Ağustosunda) 23 ytl

ödüyoruz.Büyük bir insafsızlık.Bu nedenle bende bu isi evde yaparak hem ağız tadıyla rakı

içmeyi hemde neredeyse 10 kat daha ucuza içmeyi basardım.Yaklasık 1 yıldır da devam

ediyorum.Arkadas ve akraba çevremde bundan faydalanıyor tabiki.

ETİL ALKOL-METİL ALKOL

Yapılan rakıyı arkadaslarıma sunarken yada rakı yaptıgımı anlatırken korkulan ve en

fazla tedirgin eden sey tabiki son günlerde sahte rakı furyası ile ortaya çıkan korku.Sahte rakı

yapıp bundan kazanç uman ve aralarında ki çok küçük fiyat farkına ragmen tarımsal kökenli etil

alkol yerine sanayide kullanılan ve halk arasında odun ispirtosuda denilen metil alkol yani

metanol kullanan sonrada bunu pazarlayan hatta kendiside içen cahil ve sahtekarlar yüzünden

her rakı yapana süpheyle bakılıyor.Halbuki anadoluda çok eskiden beri yapılıp içilen rakı

yüzünden ölenler olsaydı bugün hala bu üretim sürermiydi diye sormak lazım.

Bir kere tarımsal kökenli;seker,üzüm,incir,erik gibi meyvalardan elde edilen alkolün

içerisinde yok denecek kadar az metil alkol bulunur.Bu miktardaki metil alkolün insan

saglıgına zararı olsa idi yine söyledigimiz gibi anadoluda rakı yapıp içenlerin su an çogu ölmüs

olurdu.Ayrıca Metanol (Metil alkol) ve etanolun (Etil alkol ) kaynama dereceleri ve buharlasma

dereceleri çok farklıdır.Metanolün kaynama derecesi 64,65 c iken Etanolün kaynama derecesi

78,5 c dir.O Nedenle ilk gelen yarım çaybardagı alkol (Metil alkol olabilir diye dökülür.Kaldıki

asagıdada anlatılacagı gibi damıtım borusunun üzerindeki derece 78 dereceye kadar çıkarılıp

beklenir ancak bir damla dahi alkol gelmedigi görülür.Yarım çaybardagı ise her ihtimale karsı

diye yinede dökülür.Ayrıca zaten ikinci damıtımda ilk çıkan 1 litre bir sonraki ürüne katılmak

için ayrılır.O nedenle bu rakıyı yapmayı becere bilirseniz afiyetle ve gönül rahatlıgı ile

içebilirsiniz.Yada tahlile gönderin o sizin bileceginiz bir is.

RAKI NELERDEN YAPILIR

Yıllar önce Tekelde staj yapmıs olan bir büyügümüz o zamanlar Tekele kamyon kamyon

seker geldigini buna bir anlam veremedigini söylerdi.Sonradan anladıkki Tekel kuru üzüm

bulamadıgı yada pahallı oldugu dönemde rafine toz seker kullanarak ve bunu üzüm ile

karıstırarak rakı yaparmıs.Birde rakı yapımı tamamlanınca litreye 10 gram kadar seker

konulmalıdır ama 1 kamyon seker her halde tekele yıllarca yeterdi.Yani Tekel zamanında seker

pancarı küspesinden bile rakı yapmıs bir kurulus.Buradanda anlasılacagı gibi Evde rakı

yapmanın en kolay yolu rafine seker ve bu sekeri alkole dönüstürmek.Aslında meyveden elde

edilende seker ve bunun alkole dönüsmesi.Burada üzüm sekeri en yogun olan ve içerisinde

insanı rahatsız edecek asitlerden en azına sahip olan meyve olması.Tabiki rafine sekerden elde

edilen alkolde çok hos.Ancak ben yinede fermantasyon asamasında maise ye (fermante olan

sıvı) 0,5 litre pekmez dökerek daha çabuk fermante ve asitlerden kurtulmus suma elde

ediyorum.Ayrıca benim yerim ve zamanım müsait diyorsanız kuru üzümden yapılan rakınında

tadı bir baska.Tekelin kalitesiz rakılara alıstırdıgı bizler bu üzüm aromasını pek bilemeyiz

sanırım(Belki çok eskiler bilir). Hem sekeri hemde kuru yada yas üzümü anlatacagımız

bölümlerdende anlasılacagı gibi aralarında küçük yapım farkları var.

FERMANTASYON

SEKERDEN RAKI YAPARKEN:

Öncelikle ölçüleri vermeliyim.Benim ölçüm her zaman için asagıdaki resimde

(Resim 1)Gördügünüz 19 Litrelil su bidonu.Bir bidon maise için 4,5 Kgr Seker,50 gr Kuru

instant maya (Ekmek yaparken kullanılan Dr ötker yada pak maya olabilir) ve tercihen az

kireçli yada kireçsiz su.

1)4,5 Kgr seker bir tencerede bir defada yada iki defada ısıtılarak (Kaynatmaya gerek

yok) karıstırıp surup kıvamına getirilir ve bidona dökülür 50 gr maya su ile karıstırılarak

eritilir.Surup kıvamına getirilmis seker 25 dereceye kadar su ile sogutulduktan sonra (Çünkü

maya 30 derece sıcaklıktan sonra ölebilir)maya eklenir.Bu karısıma tercihen yarım litre

pekmezde katılır.

2)Bidon bogaz hizasından biraz daha asagıya kadar su ile takviye edildikten sonra

yaklasık 5 dakika boyunca çalkalanır.Daha sonra bidonun üzeri plastik bir hortum geçecek

kadar delinir ve bidon kapatılır.Bu hortum suya degmeyecek sekilde kapaktaki delige

sokulur.Hortumun diger ucu içisu dolu siseye ucu suya batacak kadar sokulur.

3)Eger bidon evin içinde kalacaksa pencere kasası yada duvar delinerek bu küçük sise

dısarıda bırakılmalıdır.Çünkü fermantasyon sırasında çıkan gazlar insan saglıgı açısından

tehlikeli olabilir.Solumaktan yada atesle temasından kaçınılmalıdır.

4)Eger bu fermantasyonu kıs mevsiminde yapıyor iseniz içi bos bir kasa,içi bosaltılmıs

eski bir buzdolabı yada benzeri bir dolapta 25 dereceye ayarlanmıs bir sekilde dolabın

içerisindeki akvaryum ısıtıcısı ile olabildigince sabit ısıda 21 gün bekletilmelidir.Bu süre bir

kaçgün çok yada az fark etmez.önemli olan küçük sisedeki kabarcıkların durmasıdır.Bu

fermantasyonun bittigini gösterir.Bu süre Sekere Pekmez katılması ile yada üzümden yapılan

maisede 7 güne kadar düsebilir.Ancak eviniz kaloriferli ise tıpkı yogurt yaparken oldugu gibi

5)Fermantasyon durdugunda bidon çalkalanmadan ve tercihen yukarıdan hortum

sallayarak sıvı baska bir kaba aktarılır.Burada amaç dipteki asit miktarı fazla ve kötü kokulu

tortuyu almamaktır.ste su anda elimizde birinci damıtıma hazır bir sıvı var.

KURU ÜZÜMDEN RAKI YAPARKEN: (Aşağıdaki Linklere tıklayınca video lu anlatımları görebilirsiniz)

Aşağıdaki Linklere sırası ile tıklayın.

Kuru üzüm_rakı yapımı 1

Kuru üzüm_rakı yapımı 2

Kuru üzüm_rakı yapımı 3

Kuru üzüm_rakı yapımı 4

Kuru üzüm_rakı yapımı 5

Kuru üzüm_rakı yapımı 6

Kuru üzüm_rakı yapımı 7

Kuru üzümden rakı yapabilmek için öncelikle seker oranı yüksek kuru üzüm bulmak

gerekiyor.Ben ilk aldıgım üzüme hiçbirsey katmadan fermante yaptırabildim.Ama daha sonra

alınan kuru üzümde fermantasyon baslamayınca yukarıda anlattıgım gibi Surup hazırlayıp (2

Kgr sekerden) Kuru üzümden elde ettigim maiseye karıstırdım.Bence sizde ister yüksek seker

oranlı isterse düsük oranlı olsun sekeride isin içine katın.Yoksa fermantasyon olamama riski

var.Buradada 19 litrelik su bidonu ölçümüz olsun.lk önce 2,5 Kgr kuru üzümü kıyma

makinesinden (Ben denemedim ama Robot olabilir ) geçirerek macun kıvamına getiriyoruz.Bu

karısıma 2 Kgr sekerden olusturdugumuz (Sart degil ama Yukarıda nedenlerinden

bahsetmistik)Surubu karıstırıyoruz.Daha sonra Seker yapımındaki ikinci maddeden itibaren

herseyi aynen uyguluyoruz.

YAS ÜZÜMDEN RAKI YAPARKEN:

Yas üzümün kuru üzümden tek farkı kıyma makinesinden degil aynen saraptaki gibi

ayakla yada preste sıkarak çıkan sırayı fermante etmek.Aslında sanki sarap yaparmıs gibi

davranmakta fayda var.Hatta eskiler tüketemedikleri sarapları damıtıp rakı yaparlar imis.

1. DAMITMA

Fermantasyonu biten maisede yaklasık %10 civarı alkol bulunur bu alkolü sudan

ayrıstırarak renksiz ve temiz bir sekilde almak için damıtmak gerekir.

Bu is için Bir öncelikle 9 litrelik düdüklü tencere lazım.Tabi siz isi büyük tutup ben

bütün mahalleye rakı yaparım derseniz o zaman bu size yetmez  .Asagıda resim 2,3 ve 4 tede

göreceginiz gibi düdüklü tencerenin tepesinde bakır bir boru var.Ben bu boru ile sadece 2.

damıtımı yapıyorum birinci damıtım için kullanılan borunun bu borudan tek farkı daha uzun ve

tepesinde derecenin girebilecegi kadar bir delik olması. Simdi malzeme listesini çıkartalım.

9 litrelik düdüklü tencere

80 cm uzunlugunda 42mm çapında 1 yada 2 mm kalınlıgında bakır boru (1.damıtım için)

15 cm uzunlugunda 42mm çapında 1 yada 2 mm kalınlıgında bakır boru (2.damıtım için)

2,5 M civarında 10 mm çapında ve bir tarafına havsa açılarak rekor takılmıs bir boru

10 Cm civarında 10 mm çapında bir tarafına havsa açılarak rekor takılmıs bir boru

100 C lik derece

250 Ml lik mezur

Pilastik bir kova

10 luk bakır boruya uygun lastik hortum.

900 lük dansimetre (Yogunluk ölçer)

kullanılan aliminyum ve çok ince malzeme kullanıldı.

resimlerdende anlasılacagı gibi damıtım için gerekli malzemeler bunlar. Birinci damıtım borusuna (Resim1 A)bakır kaynagı ile tutturulmus ve içinden soguk

su geçen bir boru daha var.Damıtıma baslamadan evvel bu malzemenin su buharı ile denenmesi

gerekir.Çünkü alkol buharının uzun süre ortaya çıkması ve bunun birikmesi patlamalara yol

açar.Bundan sonra yapacagınız her yanlıslık kazaya neden olabilir.O nedenle dogabilecek tüm

sorunlar size aittir.Tarafımdan hiçbir sorumluluk kabul edilmez.Su buharı ile denemelerde

herhangi bir kaçak yoksa tencerenin 2/3 ü maise ile doldurulur bu asamada tencerenin içerisine

1 kasık iyotsuz tuz atılması alkol alımını arttırır.Ates borunun yarısı ısınana kadar tam daha

sonra damlamanın olabilecegi en az seviyeye kadar açılır.Burada amaç 79 derecenin üzerine

çıkmamaktır.Çıkarsak alkol ile beraber suda gelecektir bu durumda alkolun derecesi düsük

olur.Gerçi 2.damıtımda bu alkole zaten su eklenecek.Ama alkolun susuz gelmesi sudan

ayrılması rakı kalitesi açısından da önemli.O nedenle maise içerisinde alkol azalana kadar 79

derecede tutmak pek sorun degil.sıcaklık yükseldiginde kalın boruya kaynaklı 10 luk bakır

borudan çesmeyi açarak su geçirmek gerekli.Unutmamak gerekirki tüm bu islemlerde su yada

ısı yavas arttırılıp azaltılmalıdır.Unutmamamız gereken diger bir konuda Sogutma kovasının en

az yarısının su ile dolu olması gerektigidir. Bu unutulursa alkol buhar olarak çıkar .

Damlama azaldıgında yada sıcaklık kontrol edilemez olarak                                  

yükselmeye basladıgında tenceredeki alkol azalmıs                                    

demektir.Ancak her durumda içinde kalan alkolün çogunu                                                  

almak için sonlara dogru ısı 90 dereceye kadar çıkartılıp bir süre                                             

daha alkol alınmalıdır.Gelen sıvının tadına baktıgınızda alkolün                                    

çok azaldıgı hemen anlasılacaktır.Bu durumda ocak kapatılmalı                                   

ve yanmamaya dikkat ederek neredeyse koydugumuz sıvının

¾ ü dökülür.Çünkü bu kısım tamamen su ve posadır.Bu sekilde

tüm bidon damıtıldıktan sonra 2. damıtım asaması gelir.

FILTRELEME

1. damıtımdan sonra elde edilen suma hangi cins meyvadan yapılırsa yapılsın o meyvanın

kokusunu içerir.Bizim gibi yıllardır meyve degil seker degil seker küspesi yada cibre

alkolü gibi kalitesiz ürünlerden yapılan rakıları içmemiz nedeni ile arıtılmıs ve kokuları

mecburen yok edilmis ürünleri rakı sandık.Çünkü arıtılmamıs olsalar kimze agzını

sürmezdi.Bu nedenle en azından simdilik hiç meyva aromasına tahammülü olmayanlar

(lk 4-5 ay bu önerilir) sumayı 3 kere filitre etmelidir.Bu is için yıkanmıs ve kola

siselerine konmus su arıtma cihazları malzemeleri satanlarda bulunan Aktif Karbon

kullanılır.Filitrelemede unutulmaması gereken bir noktada asla 2.damıtımdan sonra

rakıyı aktif karbondan geçirmeyin.Çünkü tüm anason filitrede kalarak rakının

beyazlamasına ve anason kokusuna son verilmis olur.

Bu Kola Sisesinden 2 adet olması ve birinden digerine yavasça alkol akması istenmeyen

kokuların önüne geçecektir.Aktif karbonun kilosu 5 $ civarı.O nedenle 2 kilo aktif karbon alıp

4-5 defa yıkanarak ondan sonra 2 adet kola sisesine paylastırılmalı.Sisenin dibi delinip bir

plastik hortum geçirilmeli ve bu hortumun geçtigi yer dısarıdan slikonlanmalıdır.Ayrıca

içeridende aktif karbonların hortumdan dısarı akmasını önlemek için sisenin içerisinden hortum

çıkıs agzına elek türü bir malzeme konulmalıdır.

2.Damıtım (Anasonlama)

ste isin en zor ve dikkat isteyen kısmı burasıdır.Öncelikle 2. damıtımda gerekli olacak

malzemeler kahve ögütücü ve terazi.

2.Damıtım için benim ölçüm her kaynatmada 5 litrelik su sisesi.Her bir

Kaynatma sonrası yaklasık 45 dereceye inceltildikten sonra 5 yada 6 litre olan

(Rakı inceltme başlığı altında alkolün nasıl inceltildigi yöntemi ve malzemeleri

anlatılmıştır) 1. damıtım sumaya 250Gram ögütülmüs anason en az 3 saat

önceden katılarak bekletilir.

Bu karısım düdüklü tencereye dökülerek en kısık ateste damlama baslayana kadar

beklenir.Tabiki sogutma kabında su olmalı.Bu bölümde dereceye gerek yok çünkü en kısık

ateste damlayıp duracak.Ates o kadar az açılacakki önce kalın boru çok ısınmasına ragmen

damlama gerçeklesmeyecek.ste bu andan itibaren ates çok az adımlarla açılarak damlamanın

basladıgı yerde durulacak.Bu noktada eger tencere üzerinde yada borularda kaçak yoksa alttaki

sise 750 gr alkol olana kadar basına ugramanıza gerek yok.Yalnız sogutma suyundan buhar

yükseldiginde suyun üzerinden bir miktar baska bir kaba alınıp oraya soguk su ilave edilir.Ben

ısınan suyu baska bir kaba alarak içerisine buz kalıpları atıp soguduktan sonra tekrar o suyu

kullanıyorum.Tüm islemde sadece 2 kova su yetiyor.Yoksa her ısınan suyu dökerseniz 20 kova

su bile zor yetebilir.Rakı yaparken dogal kaynaklara zarar vermemek gerekir bence.Bu 750 gr

alkol ayrılarak bir yerde biriktirilir çünkü bu önce gelen 750 ser gramlık alkol de anason çok

azdır.Sondan gelen 250 gramda ise yogun anason oldugundan rakı çig anason kokar.Siz bu

anlatılanlara bakıp zor oldugunu sanmayın.Ben Türkiye de bu isi sadece 1 kisinin bu sekle

benzer yaptıgını ögrenip en az 150 saat deneyimden sonra çok güzel göbek rakısı yapmayı

ögrenebildim.Bu asamaya kadar baya rakı ve anason telef ettim.Siz çok öndesiniz.ngilizce si

olanlar Mutlaka http://homedistiller.org/ sitesini ziyaret etsin.Burada alkolün olusumu

hakkında çok sey bulacaksınız.Neyse biz konumuza dönelim.Rakıyı çok fazla tüketenler

kaliteden biraz ödün verip alacakları rakı miktarını arttırabilirler.Bastan ve sondan az alarak

kaliteyi az ama miktarı fazla yapmak elinizde.Ancak rakı bir zevk isi bence kalite çok

önemli.Eger rakıyı yapabilirseniz bir daha Su anda piyasadaki hiçbir rakıya dönüp

bakmayacaksınız.

Bu yöntemle bastan ve sondan ayırdıktan sonra atesi hiç açmadan yaklasık 5 saat sonra

1,5 litre rakı alacaksınız bunu asagıdaki sekilde 45 dereceye inceltince (Alınan rakı yaklasık 80

derecedir) üç 70 lik bir 35 lik alacaksınız.Bugünkü raf degeri yaklasık bu kalitede rakı için 90

YTL dir.Hem ekonomi hem damak zevki açısından sizi uçuracaktır.

RAKI INCELTME

Geldik isin sonuna.Yukarıda bahsedildigi gibi alınan 1,5 litre rakıya önce 500 gr su ekliyoruz

(Bu su mutlaka yumusak menba suyu olmalı) simdi bu rakı kaç derece oldu.Bunu ölçmek

için bu rakıya katılan çok soguk suyun rakıyı yaklasık 20 derecelik bir sogukluga getirmesi

lazım.Çünkü birazdan anlatacagım yogunluk ölçen dansimeter ile ölçüm dogru olması için bu

sıcaklık önemli. Asagıda gördügümüz tablodaki Vol denen egri Alkol derecesini

belirliyor.Yatay eksen Dansimetre ile yapılan ölçümdeki yogunlugu dikey eksendeki degerler

ise yogunlugu ölçülen alkolün derecesini gösteriyor.Bizim derdimiz 45-50 derecelik içki

oldugundan isimize ancak 900 lük dansimetre ve bu tablo yaradı. Bu tabloda en üstteki egriyi

kullandıgımızda yaklasık 45-50 derece arasındaki bir rakı için 0,930 civarı bir yogunluga

kadar rakıyı sulandırmamız gerekiyor.

Bu islem bittikten sonra yaklasık 2,5 litrelik rakımız var.Ama daha isimiz bitmedi.Simdi yarım

çaybardagı suya 15 gr toz seker atıp eriyinceye kadar ısıtıyoruz.ve bunu rakıya katarak

karısmasını saglıyoruz ve rakıyı siselere yada bidonlara koyup en az 20 gün beklettikten sonra

afiyetle içiyoruz.

AFİYET OLSUN.

Sorularınız için e-mail adresim osmanser@hotmail.com